Inuuhirinikkut Ayuittiarutikharnik Hanalrutikhaq

Hakugiktumik inungmiunikkut ayuitatik aghuungnaqtut nakuunikkut havaani. Aullaqtiliruvit nutaamik havaamik pimmarigharumaguvilluunniit piqatigiigutingnik havaqatingnun, nakuujunik tuhaumapkaidjutinik inungmiunikkullu ajuiqhimajarnik ikajuqtaaqtaatin naunaijariami havagvingni nakuutqijaujumik.

Una ikayuut ikayuutiginiaqtat, tunihiluni hanaqidjutinik havagiangini atadjutit, havaqatigiingnikkut aalanun, uvalu nakuuyumik pidjutigilugu ayuittiaqnikkut pihimayumik.

6 Ikajuutikhat Nakuujumik Iniqtiriami Hivulliqpaami Havainirmi

1. Haluuqpaklugit havaqatitit. Ilaranaittumik pilutit nakuujumik piqatigiigutikhaliurlutit qilamik.
2. Upalungaiyaqlutit nakuuniqhamik. Ilingnik havagvingniklu hanaiqhimalutit ihuaqtumik havagiangni.
3. Ayuiqlutit aalanin. Apiqhilutit uvalu pilugit nutaat kangiqhidjutit.
4. Havaqatigilugu ayuqiqtuiyuq. Naunaiyaqlugit kimik havakvikni kina ikayuqtaaqtaatit ihagiagiyaukpat.
5. Kangiqhimalugit havagviup pitquhiit. Iliturilugit qanuq hunat havaktauyut, qanuq tuhaqtitinikkut havauhiit, hunallu aghuungnaqtut tamainun.

Ilihimalugit atanguyat nigiugiyait. Taimaaqtilugu havainiq naunaiyaqlugit qanuritpit uqautigilugillu quyaginaq apiqhuutit ihumaaluutitluuniin.

Havaklugit atadjutit havaqatingnun

Piliurniq atadjutinik tukiqangittuq ilannariyakhat havaqatingnut. Imaatut ittuq havaqatigiikniq nakuuyumik quviagilugulu havaanga. Hakugiktumik havaqatigiikniq piqaqtuq hitamanik akhuurutauyut ilagiyangit:

1. Pittiaqatigiiklutik. Quviagiyatit ayuittatik, atuqhimayatik, ihumagiyaillu.
2. Ukpiriniq. Ukpiriyatit idjuhiit, piyaaqtait, uvalu hakugingniit aalat.
3. Angmaumayumik. Ilitaqhiyutit ihumagiyatit ihuangitut uvalu aalat inuit ihumagiyait nakuuyut, akitaqutaugaluaqtilugit ilingnun.

Ihuaqtuq ihumaliurutikharnik himautikharnik. Inuit tamaita uqagiaqaqtun, tamaita ihumagiyauyut ihumagiyauyut. Katimayut ilauqatigiingnikkut, uvalu attauhiq katimayut uvaluuniin ihumagiyait ihumagiyauyut aghuungnatqiat aalanin.

Qanuq Havaklugit Havangnikkut Atadjutit

Inungmiuguvin uvaluuniin inungmiuhuiguvin, piliuqtaaqtutit nakuunikkut piqatigiingnirmik havakvikmi. Hamma ilangit ikayuutikhat uqaqatigiyaangani havaqatitit.

Havaklugit Atadjutit

Piliurlutit atadjutimik havaqatingnut. Una upalunggaiyaidjutauniaqtuq qilaminnuaqlu—kihimi qilaminnuaq piyuqhaunggittuq hivuniraalurmun. Atadjutit ikayuutiginiaqtatit qangiutilugit ayuqhautit uvalu piyaangani tikinahuagutitit.

Hamma ilangit ikayuutikhat uqaqatigiami havaqatitka:

1. Nutqangallaklutit – Angirlugu tuniluguluuniit ilautquyaudjutit. Ilauqatigilugit aallat nirinnaqhikpat, kaapituriaqturluhi, uqaqatigiiklutilluuniit kaapiturvingmi igluami.
2. Uqaqatigiliqlugu – Pulaaqlugu havaqativit havakvia haluuqlugu, apirilugu havangnaidjutaani, pihuuyaquluguluuniin iglup haniani.
3. Ilingnik pilutit – Itquumayumik pilutit—inuit quviagiyaat itquumaniq. Aliagigungni piksasuuliuqhimayunik taiguanik quviagigungniluuniit pamiqhaagiyangnik, ilaulugu havaagiyangnik inuuhirni.
4. Ilaulutit katimayunun – Katimayaqaqqat uvaluuniin tuhaqtitinikkut katimayunik havakvingni? Uuktuqlutit atauhirmun. Akhuuqhimmaagakhaittutit, kihimi ikayurniaqtaatit ilannaliurlutit ilihimattiariamilu havaqatitit.

Takupkaqtitaqlugu Nanminiriyaa

Aipaa atugahaq ihumagittiaqlugu piyaangani. Tautuktitihimaarniq pittiarutikharnik havaqatigiyangnik atuquniaqtun ihumayaangat ihuaqtumik ilingnun upigiyaangatlu ilingnun. Ihumagittiaqtaaqtutin inungmun katimajununluunniit.

Hamma ikittut qanuriliurutingit tautuktigiami pimmariktumik pijuq havaqatiknut:

• Tuulliiqhimaitumik – Pittiaqlugit aalat ikaangniit tuuliiqhimaitumik.
• Nakuukpiaktumik havaklutit – Kinaulutit havaqatitit ikajuqtikhamingnik nakuukpiaktunik iniqtiutikhanik.
• Maliklugit uqariiyaqtatit – Uqaruvit qanuriliurniaqtutit, maliklugu. Itquumayumik pilutit hunanik uqariiyaqtarnik.

Ilitarilugit uvalu quyagilugit – Kinali pidjagiktuq uvaluuniin ikayuinaqtuq, quyagilugit. Naunaiyattiaqhimalugit naunaitumiklu ilihimayaangini quyahuutit itquumayut.

Akhuuqhalugu Quviahungniq

Akhuuqhainiq quviahungnirmik kangiqhidjutaa aalat mihigimalugit ihagiagiyauyut. Ihumagilugu nakuuqpiaqtuq kinaliqaak qaritigumi aliagiyarnik kaapimik, itqaumagumiuk aliagiyat hulilukaarutit, quviahuutigiyaatitluuniit nakuuqpiaqtumik pigavit. Qilamiuqhimaitumik taimailiuqatigilugit havaqatitit. Quviahuktitlugit takupkailutit itqaumayarnik, ikayuqhugit, quyagiyatitlu.

Hamma ilangit ihumaliurutikhat aliahuutikharnik ulapqiqatigiyarnik.

• Itqaumalugit atiit – Atiit aghuungnaqtut inungnun. Itqaumanahuaqlugit tamaita atiit.
• Tautuktitilutit itquumayumik ilauyumayumik – Tuhaattiaqlugit uvalu apiqhilutit naunaiyaqlugit apiqhuutit.
• Ikayuqlugit aalat – Ilitugiguvin kinamik ihagiahuktumik, nutaqiuqhimaitumik apigiyaulutit ikayuqlutit, ikayuqlutit.
• Ikayuqlugit – Tuhaalugit aalat ayuqhaliqata. Aghuuqhalugit uvaluuniin ikayuqlutit.

Ikittut puigurniarunaqhijatit nutqaqtittaaqtatit katilviunirmik. Nakuutqiaq pittaililugit hapkua idjuhiit.

• Ihuiguhuktuq: Naamaktuq kiuyaami pittiaqtumik. Kihimi, ihuiguhungniq tunihihimaitumik ihuaqhaidjutikhamik unagunaqtuq tamainun. Nakuujumik pivaklutit ajurnaraluaqtitlugu imaalu ikajuqtikharnik apiqhilutit ikajuqtikhailiuruvit.
• Aadlanut uqaqpallaarniq: Ilingnik pilutit. Havaaniktitauyutit qaritigavit hunamikliqaa ajikutaqagitumik havakviuyumut havaariyaqniklu. Kihimi, puiguqtailugu hunavaluit aadlanut uqaqtatit iliknut inungnut takupkaqtauttaaqtuq. Uqautigilugit inmi unipkaatit tapkua ihuaqtut piumaguvin.

Uqamalungniq: Unipkaaqtaaqtutit ilingnun, kihimi aalanun. Inuit tamaita ilihimagaluaqtilugit tamna inuk, unipkaaq nanminiriyait, ilviungituq. Uqautiginiq aalanun taiyauyuq uqamalungniq uvalu itquumangituq. Aghuungnatqiaq, ahiguqtiqtuq ukpiguhungnirmik uvalu hungiutibluni piqatigiingnirmun.

Apiqhilutit Ikayuqtikhangnik Havakvikmi

Apiqhiyaami ikayuqtikhamingnik ayungnaqtuq. Ilanginnut inungnut, mihingnaittutut ittuq, pittailivaktait pittaarumik. Aallat apiqhinariqpaktut qilaminnuaq apiqhuiqattaqhutiklu. Ihuaqtuq, nalvaaqhiyugut aadjikiingnirmik qitqani hapkua upautiniit.

Huuq Apiqhiyukhauyugut Ikayuqtikhaptingnik?

Nutaanguvluni havaktiupluni, humaangittuq apirhuutiqariami. Nakuungituq. Apiqhiniq ikayuqtikhamingnik naunaitkutauyuq hakugikniqmik nakuuqpiaqtumiklu piyumaniqmik.

• Ihuarnirit – Uuktuqqaarlugit naunaittut ihuaqhautikhat, kihimi kajumitqijauniaqtutit ikajuqtikhailiuruvit ajuqhaliruvit.
• Havaqatigiikniq – Apiqhiniq ikayuqtauyumaniq ikayurniaqtaatit piliuriami hakugiktumik havaqatigiikniqmik piqatigiyarnik. Havaqatigiikhutik ihuaqhaidjutikhanik ayuqhautinun ikayuutauyuq havaqatigiingnirmun.
• Quviagiblugit aalat – Inuit apigiyauyumayut ikayuqtikhamingnik. Tautungnaqtuq iliturihimayatit ayuitatik uvalu quviagiblugit ayuitatik. Naittumik, nan’ngaridjutigiyauyuq. Itquumayumik nan’ngariguvit kinamikliqaak, nakuugitqiyauniaqtutit.
• Tautuktitihimaarniq hanaqidjutikharnik – Apigiguvit ikayuutikharnik ihuaqtumik, tautuktitiniaqtuq atanguyangnun nanminigiyangnik ayungnautigiyangnik iniqtigiumayutinlu.

Qakugu Apiqhiniaqqit Ikayuqtikhamingnik

Apiqhittaaqtutit ikayuqtikhangnik tukiqangittuq piyukhauyutit. Aghuungnaqtuq ilihimalugu qakugu apiqhiyaami ikayuqtighanik taimaali atuqtat ihuariangani tamainun.

• Uuktuqlutit ihuaqhaidjutikhanik ilingnun – Ikayuqtikhaqhiuqtinatit, uuktuqlutit ikitunik ihuaqhaidjutikhanik ilingnik. Naunaiyaqhimalugit hunat uuktuqtatit naunaiyaqlugit hunat ihuangitut, upalungaiqhimalutit uqautigilugit kimuli ikayuqtunun.
• Akhuuqpallaaruirlutit – Ajuqharumangitutit havaakhamut atan’ngujat ihumakpat ikaaqnikhaittutit. Nakuuqpiaqtumik uuktuqlutit, kihimi quviahuutikharnik ihuirutihuiqlugu nakuuniriyarnik.
• Pittaililugit piyakhaungitut qayangnautit – Taimaatut, aghut ayuqhautiqaqhimaitumik havaaghanun, ikaangniit tamaqtailipkaqlugit. Nakuutqiatigut pilutit, kihimi hivuliutilugit ihuangnirit quviahuutinunlu.

Puiguqtailutin! Pingahut aadjikkiiktut nampat. Nalvaaqhiyaangat ihuaqtumik auladjutikharnik apigiyaangat ikayuutikharnik, uuktuqlutin pingahunik ihuaqhaidjutikharnik nanminikkut tukhiqtinatin ikayuutikharnik allanin inungnin.

Havaakhatigut Maliktakhat Apiriliruvit Ikajuqtikhamingnik

Ilihimaniq qakugu apiqhiyaami ikayuqtikhamingnik ayuitpiaqtuq nalunaqtuliqinirmun. Una uqautigiblugu, piqaqtuq ilanginik atugahanik atugahanik ayuqhaliruvin uvaluuniin ilitpaliaguvin hunamik nutaamik.

Hapkuat maliktakhat maliktakhatit ajuiqtakharnut apiqhilutit ikajuqtikharnik.

1. Pilugit ikayuutitit ihuaqtumik – Uqautigilugit ihariagiyatit ikayuqtikhangnik tamainun havaqatigiingnun ihuirutiginiaqtat ukpiriyangnun. Kihimi, pilutit attauhiqmik malguknikluuniin inungnik ayuittiaqhimayunik ikayugiangni. Ihumagiluaqtailugit attauhirmun inungmun; Tikuaqhilutit aalatqiinik ikayuqtukhanik pijutiqaqtunik qahakniginit ayuruirutiniklu.
2. Upalungaiqhimalutit – Apiqhiguvin ikayuqtikhangnik, upalungaiqhimalutit uqautigilugit hunat havaktatit tadja. Piqaqlutit ikitunik ihumagiyangnik uuktuqhimangitangnik, upalungaiqhimalutit uqautigilugit. Una pipkaidjutauyuq ikayuqtingnun ihumaliugutigilugu hivumuugutikhaq atuffaaqhimaitumik hunat uukturiiqhimayatit.
3. Naunaiyattiaqhimalugu – Pittiaqlugit ikayuqtivit ikaangniit apiqhilutit turaaqhimayumik apirhuutinik. Naunaittiaqhimalutit nalaumayumiklu hunanik iniqtirumayarnik.
4. Titiraqhimalutit – Alianaqtuq ikayuriami kinamik atauhiinnarmik, kihimi unagunarhivaktuq ikayuqhimmaariami aadjikutaanik havaamik. Titirarlutit titirarlutit apiriffaarnaittumik.
5. Uuktuqhimaaqlugu nutaaq ayuitat – Piyaaqqat, uuktuqlutit ilingnun ayuiqtangnik. Uuktuffaarniq nakuutqiaq hakugikhiyuumigiangani nutaat ilihimaniq. Piqangitkuvit huuq uuktuffaariami, pilugu ‘uuktuutimik’ naunaipkariami ayuiqtarnik.

Nakuujumik Havaqatigiiktukhaujutit!

Hakugiktumik havaqatigiiktut ihariagiyuq ilauyunit tunigiami nakuuyumik. Uvva nakuuqpiaqtumik havaqatigiiktukhauyutit:

• Uqaqtiulutit ilingnik – Hunauvat aallangajut ajuittatit? Hunauvat kiklivikhatit? Ilihimalugit hapkua ilingnun uvalu tuhaqtilugit aalanun. Una ikayuutiginiaqtat munarittiaqlugu ikaangniit atuqlugit piyaaqtatit ihuaqtumik.
• Uqarlutit “Hii” – Pilutit nutaanik akhuurutinik havaktakhaniklu. Puiguqtailutit akhuuqpallaaqtaililutit—naamaktuq “qin’ngilutit” tikitkungni kiglikharnut imaaluuniit havaktakhat ihuangitpat.
• Angmaumalutit – Uqautigilugit iquhimaitumik uvalu atadjutiqaqhimaitumik ihumagiyangnun. Kangiqhimalugit tapkua ihumagiyauyut—ilvitlu—ihuaqpiangitut. Akhuuqhahuiqlugit aalat angiqlugit ihumagiyatit. Angmaumalutit aalanun inuit ihumagiyainun.
• Iliqatigiiklugit ilitagidjutikharnik – Ilitagilugit quviahuutigilugitlu avaliqangitun aituihimaaqpakhimayut allanin. Tuninguhukniq tamainun quyagiyauyuq.
• Munarittiaqlugit – Maliklugit uqariiyaqtatit, tuuliiqhimaittumik. Ihuinnaaruvit, naamaktuq. Nanminirilugu, ihuaqhaqlugit, hivumuuqlutitlu.
• Halummaqtirlugu uaqhivik – Havaqatigiiktuni, piqangittuq ‘Havaagingitara.’ Imuhimalugit aitit ikayuqlutillu humiliqaak ihariahukkuvit. Halumaitpat uaqhivik, halumaqtiqlugu.
• Atuqhimaaqlugu pittiaqniq – Kinali uqaqatigikpatit, tuhaattiaqhimalugit, tutquumaviungitut, hivayautit, qaritauyatluuniin. Nutaqiuqlutit katimadjutit nungutpat puuqtuitinagit tamayatit. Quanaqqutit qun’nguyuklutinlu. Naittumik, pittiaqlutit pittiaqlutinlu.
• Ihumagilugu nakuutqiaq – Ukpirilugu aadlat ihumagiyait havaqatitillu nakuutqiamik piumayanganik, ihuigigaluarukni. Imaalu, ihumagilugit nakuutqiatigut ilingnun. Itqaumalutit angiklivaliayaaqtutit, aalanguqtaaqtutit, uvalu ayuiqlutit aalanin.

Inungmiunikkut ayuiqhautit ihuaqtut nakuunikkut havakvikmi. Hakugiktumik atadjutinik, ayuittiaqhimaaqlutit, uvalu apiqhilutit ikayuqtikhangnik ihagiagiyaukpat, ilvit piliuqtutit nakuuyumik uvalu atuguminaqtumik havakvikmik. Atuqlugu una ikayuutikhaq ihuaqhiyuumigiangani qanuq tuhaqtitinikkut uvalu havaqatigiingnikkut aalanun.

Pilugu Ikayuutikhaq

Inuuhirinikkut Ayuittiarutikharnik Hanalrutikhaq (DOCX, 161 KB)