Puiguqtaalaqinikkut Apirhuutauraanginnaqtun
Qilamik kiudjutit apirhuutinun mikhaagun puiguqtaalaqinirmun.
Ilagiiktunun, munaqtiujunun, kitkunnullu ilitturijuummirumajunun.
Hunauva puiguqtaalaqiniq?
Puiguqtaalaqiniq taidjutaa atuqtauyuq naunaiyagiangani aalanguqtirniq qaritami tapkua hulaqutauyut itqaumanirmun, ihumanirmun, idjuhianunlu. Hapkuat aallannguqtirutit ubluq tamaat havaktakhanik, iganirmik, uqariami, angilraudjutikhamikluuniit ajurnaqhitivaktut. Puiguqtaalaqihimayut (Dementia) ilaungittuq inutquaqpalliayunut. Pidjutivaktuq aanniarutinit, taapkuatut Alzheimer’s Disease.
Hunauvat ilangit qilamik naunaitkutikhat puiguqtaalaqinirmun?
- Puiguinaliqhuni hunanik
- Naluqhaliqhuni humungaqniatigut uvaluuniin humi
- Ayuqhaliqhuni uqauhikkut uvaluuniin uqaqnikkut
- Mihigimaliqhutik aalanguqhutik idjuhiit uvaluuniin idjuhiit
- Ayuqhaliqhuni munagiyaamini havaktakhanik igayaangat akiliktuihimaagianganiklu atugarnik
Hapkua naunaiyautait takunangniaqtut kayumiitumik uvalu ayungnaqlutik hivulirmi.
Hunauva aalakiigutait inutquaqpalianiq uvalu puiguqtaalaqiniq?
Iningninguqpaliabluta, humaangittuq puiguqhugit hunat, imaa humi iliuraqtavut kiluutavut.
Puiguqtaalaqiyut, puiguqtaalaqivaktut ubluq tamaat inuuhirmingni. Inuk puiguqniaqtuq qanuq havaktaghaminik inuuhirmini tamaat ilitarilimaitait inuit ilihimayatik.
Piqaqa aalakiinik qanuginiinik puiguqtaalaqinikkut?
Hii. Piqaqtuq qaffiuyunik allatqiinguyut ihumarlukhimaliqtunik. Alzheimer’s aanniarut atuqtaulluaqpaktuq. Aalat qanuginiit ilauyut vascular dementia, Lewy body dementia, uvalu frontotemporal dementia.
Attautit qanuriniit hulaqutauyut inungnun aalakiiktumik. Daakti ikayuqtaaqtuq naunaiyariami qanurittumik puiguqtaalaqihimayuq.
Hunauvat qanurinningit puiguqtaalaqidjutit?
Puiguqtaalaqihimayut (Dementia) ingattaqpaktuq qakugungurangat. Hapkua atugahat atugahat—attautit inuit atuqtait aalakiiktumik.
- Qilaminnuaq: Puiguqtaalaqiyuq, naluqhaliqhuni, ayuqhaliqhuniluunniit uqariami. Tamna inuk munarittaaqtaa amihut hulilukaarutingit inmikkut.
- Qitqani qanurinninga: Amigaitqijanik ikajuutikhanik pijariaqaqtut ubluq tamaat hulipkaidjutikhanut. Inuk puiguqtaaqtaa atiit naluqhalirluniluuniit.
- Kinguani qanurinia: Inuk munariyauhimmaaqtukhaq. Ayuqhangniaqtut pihugiamingnik, uqariamingnik, niriyaamingnikluuniin.
Kinguanilu, amigaitut inuit kiudjutiqaqtut pittiarnikkut, atuqtuuyanun, kahagarnikkut, uvalu ilihimayamingnik nipinik.
Qanuq ikayungniaqigit ilatka?
- Amigaqhuqhimaitumik pittiaqlutinlu. Uqaqlutit naunaitumik qilamiuqhimaitumiklu.
- Maliklugit havauhiit uvalu ilihimayatit avatiit.
- Atuqlugit itqaumadjutit piksaluuniin ikayuutighat itqaumanirmun.
- Hulilukaaqatigilugit aliagiyatit, atuqtuuyanik unipkaanikluniit.
Ikajuqtikhat hailijut Nunavunmi talvuuna munaqhiqarvikkut, nunallaani pinahuarutikhat, ukuallu NDMS.
Qanuriliuqtukhauvik ilitturiguma naunaitkutikhanik puiguqtaalaqihimayunik?
Aularutilugu mihingnaivyaktumik uqaqatigilugu inuk hunanik tautuktangnik. Naunaiyailutin tautuktauyaangat nunalaani munarhitkuni. Munaqhit ayuittiaqhimayut ihivriuqtaaqtait, apiqhilutik, ikayuqlutillu atugahanun.
Mamihaidjutighaqaqa puiguqtaalaqinirmun?
Mamihaidjutighaqangituq tadja, kihimi ikayuqtighaqaqtuq. Havautit ikayuutillu ihuaqhiyuumirutiyut inuuhirmun uvalu ikayuutauyut inungnun qayangnaitumik uvalu atadjutiqariangini hivituyumik.